ศึกษากระบวนการเสียดสีในภาพยนตร์รูปแบบสารคดีเทียม

  • ควันธรรม นนทพุทธ
  • พิสณฑ์ สุวรรณภักดี
Keywords: ภาพยนตรส์ ารคดีเทียม, การเสียดสี

Abstract

งานวิจัยเรื่อง “กระบวนการเสียดสีในภาพยนตร์สารคดีเทียม” เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการศึกษาและวิเคราะห์จากภาพยนตร์สารคดีเทียมที่ได้รับการยอมรับจากผู้ชม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างของ ภาพยนตร์สารคดีเทียมและศึกษากระบวนการเสียดสีในภาพยนตร์สารคดีเทียม โดยทําการศึกษาจากภาพยนตร์สารคดีเทียม 3 เรื่อง ได้แก่ 1) This Is Spinal Tap (1984) 2) Borat (2006) และ 3) What We Do in the Shadows (2014)

ผลการวิจัยพบว่า ภาพยนตร์สารคดีเทียมทั้ง 3 เรื่อง มีการหลอกผู้ชมโดยการป้อนข้อมูลเหมือนจริง เพื่อรับรอง ความรู้สึกของผู้ชมให้มีความรู้สึกว่าพวกเขากําลังดูสารคดีจริงอยู่ มีการใช้ ‘เทคนิคของการเสียดสี’ เช่น ‘การล้อเลียน’ ซึ่งเป็น เทคนิคของการเสียดสีที่รูปแบบของสารคดีจะอาศัยศิลปะการเลียนแบบสไตล์ของผลงานผู้อื่นในแง่มุมของเรื่องราวที่มีอยู่แล้ว และ ‘ความเกินจริง’ ที่นํามาใช้ในสถานการณ์ที่จริงจังจนกลายเป็นสิ่งที่ไร้เหตุผลและสร้างความขบขัน มีการใช้ ‘กลวิธีการใช้ ภาษาเสียดสี’ เช่น การเปรียบเทียบ, การแกล้งเสียดสีผู้อื่น นอกจากนี้ยังมีการใช้เทคนิคและองค์ประกอบที่น่าสนใจในการ สร้างภาพยนตร์สารคดีเทียม ได้แก่ การสร้างความสมดุลระหว่างตัวละครที่สมจริงและตัวละครที่ไร้สาระ, การใช้กล้องตัวเดียว ในการถ่ายทํา และการใช้แสงธรรมชาติเพื่อสร้างความรู้สึกเป็นธรรมชาติและสมจริงแก่ผู้ชม, นักแสดงมีการแสดงแบบด้นสด และมีการใช้ความเกินจริง มีการใช้โทนของภาพยนตร์สารคดีเทียม 2 ประเภท คือ ตลกหน้าตาย (Deadpan Humor) ซึ่งเป็น อารมณ์ขันที่กระตุ้นเสียงหัวเราะภายใต้โทนที่ดูจริงจัง ทําให้คนดูบางกลุ่มคิดว่ามันเป็นสารคดีจริงในครั้งแรกที่ได้ดู แต่เมื่อรับรู้ ได้ถึงโทนของสารคดีเทียมจริงอย่างมีประสิทธิภาพจนไม่รู้สึกเหมือนเป็นการหลอกลวงอีกต่อไป และการเล่นใหญ่ (Overdramatize) ด้วยการใช้วิธีที่ไม่คาดคิด ในการผสมผสานการดราม่าแบบขั้นสูงเข้าไปในบทสารคดีเทียม ที่จะช่วยให้ได้ โทนที่ต้องการ นอกจากนี้ ก็ยังสามารถสร้างความขัดแย้งในอารมณ์ภายในตัว เรื่องทั้งหมดที่ต้องการความขัดแย้งและเพิ่ม ดราม่าให้มากขึ้นแม้กระทั่งในสถานการณ์ที่โง่เขลา

References

ชาสินี สําราญอินทร์, พิมพาภรณ์ บุญประเสริฐ ชัญญา ลศี้ ัตรูพ่าย. (ม.ป.ป.). กลวิธีการใช้ภาษาเสียดสใี นรายการ "เจาะข่าวตื้น". กรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. สืบค้นจาก http://www.hu.ac.th/Conference/conference2014/proceedings/data/3401/3401-4.pdf
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2548). คอลัมน์ซุบซิบคัทลียาจะ๊ จ๋า เนื้อหาและกลวิธีทางภาษา (รายงานการวจิ ัยโครงการวิจัยของ ศูนย์วิจัยภาษาและวรรณคดไี ทย คณะอักษรศาสตร์). กรุงเทพฯ. จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย.
นัทธนัย ประสานนาม. (2548). เรื่องสั้นแนวเสียดสีของไทยระหว่าง พ.ศ. 2535-2545 : การศึกษาแนวคิดและกลวิธี (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรม์ หาบัณฑิตสาขาวิชาภาษาไทย). กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นจาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/7989
มารศรีสอทิพย์.(2542).ลีลาเสียดสีในวรรณกรรมของลาวคําหอม(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบณั ฑิตสาขาวิชา ภาษาไทย). กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นจาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/67366
ราชบัณฑติ ยสถาน. (2539). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ภาพพจน์โวหารและกลการประพันธ์. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑติ ยสถาน. (2545). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑติ ยสถาน. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑติ ยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑติ ยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน
ศิริพร ภักดผี าสุก. (2547). สมญานามกับนักการเมืองในรู้ทันภาษา รู้ทันการเมือง ทักษิณสมัย.
กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์ขอคิดด้วยฅน.
Edley, L. (2018). Four Techniques of Satire.
Retrieved from https://thanetwriters.com/essay/technicalities/four-techniques-of-satire/
Education, M. (n.d.). Literary Techniques: Satire.
Retrieved from https://www.matrix.edu.au/literary-techniques-satire/
Highet, G. (1962). The Anatomy of Satire. London: Princeton University Press. Maher, M. (2015). 11 Tips for Making a Mockumentary.
Retrieved from https://www.premiumbeat.com/blog/11-tips-making-mockumentary/ Scripts, I. (2020). Mockumentary Scripts: The Keys to Writing a Great Mockumentary.
Retrieved from https://industrialscripts.com/mockumentary-script/
Sherzer, J. (2002). Speech Play and Verbal Art. Austin: University of Texas Press.
Wallace, R. (2011). 'The fine line between stupid and clever' : re-thinking the comic mockumentary.
Retrieved from http://wrap.warwick.ac.uk/49548/ Wikepedia. (n.d.). Mockumentary.
Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mockumentary
Published
2021-08-10