การสร้างองค์ความรู้และจิตสํานึกด้านสิ่งแวดล้อมแก่มัคคุเทศก์ท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา พื้นที่ปกปักทรัพยากรโคกภูตากาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

  • ปิยธิดา โคตรมุงคุณ
  • เพ็ญประภา เพชระบูรณิน
Keywords: การท่องเที่ยวเชิงนิเวศพื้นที่ปกปักทรัพยากรโคกภตูากามัคคุเทศก์ท้องถิ่น

Abstract

การสร้างองค์ความรู้และจิตสํานึกด้านสิ่งแวดล้อมแก่มัคคุเทศก์ท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาพื้นที่ปกปักทรัพยากร โคกภูตากาในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดําริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาองค์ความรู้ในการเป็นมัคคุเทศก์ท้องถิ่นของเยาวชนในชุมชน (2) สร้างจิตสํานึกความรับผิดชอบในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติต่อชุมชน (3) ส่งเสริมให้พื้นที่โคกภูตากาเป็นแหล่ง ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ การวิจัยนี้มีกลุ่มเป้าหมาย คือ คนในชุมชนตําบลเมืองเก่าพัฒนา ซึ่งผู้วิจัยได้กําหนดกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้นํา ชุมชน และนักเรียนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียง จํานวน 40 คน โดยได้มีการสํารวจความพร้อมพื้นที่โคกภูตากาและเสนอต่อ ผู้นําชุมชน จากนั้นจัดอบรมความรู้เกี่ยวกับพื้นที่โคกภูตากาให้แก่มัคคุเทศก์ท้องถิ่น อีกทั้งยังให้คนในชุมชนเสนอรูปแบบการ ท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่สอดคล้องกันและเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการประเมินองค์ความรู้และจิตสํานึกความ รับผิดชอบในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติโดยใช้เครื่องมือ คือ แบบสอบถาม จํานวนทั้งหมด 30 ข้อ สถิติที่ใช้คือค่าเฉลี่ย และ T-test แบบ Dependent

ผลของงานวิจัยสรุปได้ดังนี้ (1) คนในชุมชนและมัคคุเทศก์ท้องถิ่นมีความรู้ และความเข้าใจต่อพื้นที่ในทิศทางที่ดีขึ้น จากการประเมินองค์ความรู้ก่อนอบรมมีค่าเฉลี่ย 10.075 คะแนน หลังอบรมมีค่าเฉลี่ย 16.200 คะแนน คิดคะแนนเพิ่มขึ้นเป็น 30.63% เป็นไปตามสมมติฐานอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (2) คนในชุมชนมีจิตสํานึกในการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติที่ดีขึ้น และมีการส่งเสริมกิจกรรมค่ายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมให้แก่เยาวชน จากคะแนนความสําคัญ Rating scale ก่อนอบรม 3.925 คะแนน หลังอบรม 4.8125 คะแนน ที่มีนัยสําคัญทางสถิติระดับความเชื่อมั่น 95% (3) คนในชุมชนมีการพัฒนาระบบป้ายสื่อความหมาย และร่วมกันเสนอเส้นทางท่องเที่ยวที่เชื่อมโยงโคกภูตากากับแหล่งท่องเที่ยว ใกล้เคียง รวมถึงพัฒนาแผนการท่องเที่ยวของชุมชน แบ่งตามระยะเวลาที่ใช้ในการท่องเที่ยว หรือกิจกรรมการท่องเที่ยว ทั้งหมด 10 เส้นทาง ทําให้เกิดการทํางานเป็นเครือข่าย ได้แก่ ผู้นําชุมชน คนในชุมชน รวมถึงนักเรียนที่อาศัยอยู่ในชุมชน ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมเพื่อพัฒนาพื้นที่ปกปักทรัพยากรโคกภูตากาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

References

กรมทรัพยากรธรณี. (2559). พิพิธภัณฑไ์ ดโนเสาร์ภเูวียง. สืบค้น 25 มีนคม 2562, จาก http://www.dmr.go.th/main.php?filename=Museum_PW
โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดําริ สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ(อพ.สธ.). (2559). แนวทางการดําเนินงานตามกรอบการดําเนินงาน. สืบค้น 20 เมษายน 2562, จาก http://www.rspg.or.th/files/rspg_guidelines_p6.pdf
ชัชพล ทรงสุนทรวงศ.์ (2546). มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฐิติพร พิทยาวุธวินิจ. (2551). กล้วยไม้. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
ทัศนีย์ แจ่มจรรยา. (2551). แมลงกินได้. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
ประนอม จันทรโณทัย. (2551). ไม้ยืนต้น. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
ประสิทธิ์ ใจศลิ , (2551). หนึ่งทศวรรษแห่งการร่วมสนองพระราชดําริ. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลัง
นานาวิทยา.
พินิจ หวังสมนึก. (2551). โพรโตซวั . ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา. พินิจ หวังสมนึก. (2551). หอยทากบก. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา. วรรณดีบัญญตัิรัชต.(2551).แบคทีเรีย.ขอนแก่น:หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา. วีระศักดิ์ ศักดศิ์ ิริรตั น์. (2551). เห็ด/รา. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลงั นานาวิทยา. อัจฉรา ธรรมถาวร. (2551). ไลเคน. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
Published
2021-08-10