การเปรียบเทียบประสิทธภิาพในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อStaphylococcus aureus ของน้ํามันหอมระเหย ใบมะกรูด บัวบก และตะไคร้

  • คลีตาลิน หมายมั่น โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลยั ราชภฏั พระนคร, กรุงเทพฯ, ประเทศไทย
  • โสภาลักษณ์ พึ่งทัศน์ โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลยั ราชภฏั พระนคร, กรุงเทพฯ, ประเทศไทย
  • นาราชา สกุลเสาวภาคย์กุล โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลยั ราชภฏั พระนคร, กรุงเทพฯ, ประเทศไทย
  • กาลวีตะวัน หมายมั่น โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลยั ราชภฏั พระนคร, กรุงเทพฯ, ประเทศไทย
  • กมณรัตน์ นทีสินทรัพย์
  • พีรพงศ์ บุญฤกษ์

Abstract

การยับยั้งเชื้อแบคทีเรียสามารถใช้พืชสมุนไพรได้หลายชนิด ซึ่งสมุนไพรแต่ละชนิดนั้นมีประสิทธิภาพในการยับยั้ง แตกต่างกัน โดยงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ Staphylococcus aureus ด้วยน้ํามันหอมระเหย 3 ชนิด ได้แก่ ตะไคร้ ใบมะกรูด และใบบัวบก ที่เป็นน้ํามันหอมระเหย บริสุทธิ์จัดซื้อจาก บริษัท ฮงฮวด จํากัด ในความเข้มข้นร้อยละ 100 ร้อยละ 80 และร้อยละ 60 โดยปริมาตร โดยใช้เลซิติน เป็นตัวทําละลาย ด้วยวิธี well diffusion method โดยหยดสารสกัดที่ความเข้มข้นต่าง ๆ ลงในจานเพาะเชื้อแล้วสังเกตเส้น ผ่านศูนย์กลางของบริเวณยับยั้ง ผลการวิจัยพบว่า น้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้ ใบมะกรูด และใบบัวบก สามารถยับยั้งเชื้อ แบคทีเรียได้ทั้งหมด เมื่อพิจารณาที่ความเข้มข้นร้อยละ100 โดยปริมาตร น้ํามันหอมระเหยจากใบบัวบก ใบมะกรูดและตะไคร้ มีร้อยละการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียเท่ากับ 10.60±0.52, 9.71±1.24 และ 5.12±0.69 ตามลําดับ ที่ความเข้มข้นร้อยละ 80 โดย ปริมาตร น้ํามันหอมระเหยจากใบบัวบก ใบมะกรูดและตะไคร้ มีร้อยละการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียเท่ากับ 7.74±0.98, 5.64±0.73 และ 4.16±0.63 ตามลําดับ และความเข้มข้นร้อยละ 60 โดยปริมาตรน้ํามันหอมระเหยจากใบมะกรูด ตะไคร้ และ ใบบัวบก มีร้อยละการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียเท่ากับ 5.63±0.54, 4.82±2.10 และ 3.72±0.43 ตามลําดับ เมื่อเปรียบเทียบ ประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียที่ความเข้มข้นของน้ํามันหอมระเหยร้อยละ 60 โดยปริมาตร ซึ่งต่ําที่สุด พบว่าใบมะกรูดมี ประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ได้ดีที่สุด ดังนั้นน้ํามันหอมระเหยจากใบมะกรูดมีความ เหมาะสมที่จะนําไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้อย่างมีประสิทธิภาพ

References

Cockerill F.R., Hindler J.A., Wikler M.A., Patel J.B., Alder J., Powell M., et al. (2012). Performance standards
for antimicrobial disk susceptibility tests; Approved standard-eleventh edition. CLSI document
M02-A11. Vol.32 no.1. Clinical and Laboratory Standards Institute, Wayne, Pennsylvania USA. Kluytmans, J., Van Belkum, A., & Verbrugh, H. (1997). Nasal carriage of Staphylococcus aureus:
Epidemiology, underlying mechanisms, and associated risks. Clinical Microbiology Reviews, 10(3),
505–520.
Marchese, A., Arciola, C. R., Barbieri, R., Silva, A. S., Nabavi, S. F., Sokeng, A. J. T., Izadi, M., Jafari, N. J.,
Suntar, I., Daglia, M., & Nabavi, S. M. (2017). Update on monoterpenes as antimicrobial agents: A
particular focus on p-cymene. Materials, 10(8), 1–15.
Saleem, M., Afza, N., Anwar, M. A., Hai, S. M. A., Ali, M. S., Shujaat, S., & Atta-Ur-Rahman. (2003). Chemistry
and biological significance of essential oils of Cymbopogon citratus from Pakistan. Natural
product research, 17(3), 159-163.
Somporn Srifuengfung, Nuntavan Bunyapraphatsara, Veena Satitpatipan, Chanwit Tribuddharat, Varaporn
Buraphacheep Junyaprasert, Walla Tungrugsasut & Vimol Srisukh. (2020). Antibacterial oral sprays from kaffir lime (Citrus hystrix DC.) fruit peel oil and leaf oil and their activities against respiratory tract pathogens. Journal of Traditional and Complementary Medicine, 10(6), 594-598.
จิราภรณ์ บรุ าคร, จารวี สุขประเสริฐ, และ ธิรดา สุขธรรม. (2554). ฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรคของสารสกัดสมนุ ไพร พื้นบ้านไทย.วารสารกรมวิทยาศาสตรบ์ริการ,37–43.
ทักษพร ปิ่นสุวรรณ และธันยนันท ศรีพันธลม. (2556). การสกัดน้ํามันหอมระเหยจากพชื สมนุ ไพรเพื่อยับยั้งแบคทีเรียก่อ โรคในอาหาร. Proceeding The 5th NPRU National Academic Conference 2013, 18 – 19 กรกฎาคม 2556. ประภัสสร ผลโพธิ์. (2552). ทําความรู้จัก ยาปฏิชีวนะ. สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา Fact Sheet หมวดยา, (12), 1 – 5.
พาณี ศิรสิ ะอาด. (มปป.). ใบบัวบกเป็นพืชที่เหมาะสําหรับเตรียมเป็นเครื่องดื่มและอาหารหรือเป็นผัก ช่วงอากาศร้อน ช่วง
เที่ยง ถึงบ่ายสอง. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม, 2563, จากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลยั เชียงใหม่:
https://www.pharmacy.cmu.ac.th/makok.php?id=184
พิทยา ภาภิรมย์, อรณุ ี บุตรตาสี, และ วชิราภรณ์ กัมปนาวราวรรณ. (2551). ฤทธิ์ของน้ํามะนาวและน้ํามะกรดู ต่อเชื้อสแตป
ฟิโลคอคไคที่ให้ผลบวกต่อการทดสอบโคแอคกุเลสที่แบกได้จากสุนขั.วารสารวิจยั มข.,866. ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี. (2563). สมุนไพร. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม, 2563, จาก ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี:
https://med.mahidol.ac.th/poisoncenter/th/pois-cov/Herbal
สุดสายชล หอมทอง, ธนัชพร แดงศรี และณัฐธยาน ภาสอนเจริญชัย. (2560). การศึกษาการปนเปอนของจุลนิ ทรียทั้งหมด
และ Staphylococcus aureus ในสลัดโรล เมี่ยงกวยเตี๋ยว และกวยเตี๋ยวลุยสวน บริเวณใกลกับมหาวิทยาลัย
บูรพา จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 36(2), 70 – 79.
อัจฉรัตน์ สุวรรณภักดี, รังสิมา สายศรทิพย์ และศุภารัตน์ สุทธิมสุ ิก. (2555). ประสิทธิภาพของนามนั หอมระเหยจากตะไคร้
และตะไคร้หอมในการยับยั้งเชื้อก่อโรคเต้านมอักเสบในโคนม: Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae และ Escherichia coli. วารสารแก่นเกษตร, 40(พิเศษ 2), 230 – 235.
Published
2022-01-31