กระบวนการพยาบาลการดูแลมารดาระยะตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงเบาหวาน: กรณีศึกษาเครือข่ายโรงพยาบาลตะกั่วทุ่งจงัหวัดพังงา

  • อัญชลี พรผล โรงพยาบาลตะกั่วทุ่ง สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดพังงา
  • ก่อหนะ หวังอาหลี โรงพยาบาลตะกั่วทุ่ง สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดพังงา
  • วิลาสินี ดาวเรือง โรงพยาบาลตะกั่วทุ่ง สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดพังงา
  • มานิตตา ศรีรัฐ โรงพยาบาลตะกั่วทุ่ง สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา
Keywords: เบาหวาน, หญิงตั้งครรภ์, ความปรกติใหม่, ความเสี่ยง, กระบวนการพยาบาล, การควบคุมอาหาร, การออกกําลังกาย, การจัดการความเครยีด, การมีส่วนร่วมของคนในครอบครัว

Abstract

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์เป็นโรคเบาหวานชนิดหนึ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกระยะของการตั้งครรภ์ โดยส่วนใหญ่มักถูกวินิจฉัยในช่วงสัปดาห์ที่ 24-28 ของการตั้งครรภ์ สําหรับสาเหตุเกิดจากภาวะน้ําตาลในเลือดสูงเนื่องจากร่างกายไม่สามารถผลิตฮอร์โมนอินซูลินได้เพียงพอหรืออาจมีสาเหตุจากการไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนอินซูลิน ซึ่งสามารถส่งผลเสียต่อมารดาและการพัฒนาการของทารกในครรภ์ นอกจากนี้ทั้งแม่และเด็กมีโอกาสสูงที่จะพัฒนาเป็นโรคเบาหวานประเภทที่เกิดจาก

พฤติกรรมงานวิจัยกระบวนการพยาบาลการดูแลมารดาระยะตงั้ครรภท์ี่มีความเสี่ยงเบาหวานกรณศีึกษาเครอืข่ายโรงพยาบาล ตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา จัดทําขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการควบคุมและลดความเสี่ยงเบาหวานของมารดาระยะตั้งครรภ์ในอําเภอ ตะกั่วทุ่งจังหวัดพังงารวมทั้งเป็นความรู้สําหรับเผยแพรก่ระบวนการการดูแลมารดาระยะตงั้ครรภท์ี่มีความเสยี่งเบาหวานผา่น สื่อสังคมออนไลน์เพื่อรองรับการบริการในรูปแบบความปรกติใหม่ ทั้งจากหน่วยบริการของโรงพยาบาล และการเผยแพร่ ความรู้จากหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับความรู้จากหน่วยบริการของโรงพยาบาลตะกั่วทุ่งสู่หญิงตั้งครรภ์อื่น ๆ

กรอบแนวคิดของงานวิจัยนี้ ประกอบด้วย 2 กระบวนการ ได้แก่ 1) กระบวนการคัดกรองหญิงตั้งครรภ์ที่มารับ บริการฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลตะกั่วทุ่งและเครือข่าย โดยใช้กระบวนการคัดกรองตามแนวทางการคัดกรองความเสี่ยงต่อการ เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ของโรงพยาบาลแม่ข่าย (โรงพยาบาลพังงา) เพื่อจัดกลุ่มหญิงตั้งครรภ์เป็น 3 กลุ่ม คือกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มป่วย 2) กระบวนการพยาบาลประกอบด้วยการควบคุมอาหาร การออกกําลังกาย การจัดการความเครียด โดยการนวดผ่อนคลายและการมีส่วนร่วมของครอบครัว สําหรับกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยนี้ใช้หญิงตั้งครรภ์จํานวน 6 คน โดย แต่ละกลุ่มประกอบด้วย 2 คน สําหรับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัดกลุ่มตัวอย่างจะใช้น้ําหนักและอายุ ซึ่งหญิงตั้งครรภ์แต่ละกลุ่มที่ ได้รับการคัดเลือกใช้ระยะเวลาในการเข้าสู่กระบวนการของกิจกรรมตามแนวทางการพยาบาลตั้งแต่เดือน มกราคม-สิงหาคม 2564 ผลที่ได้จากการศึกษาหญิงตั้งครรภ์ทั้งสามกลุ่มตามกระบวนการพยาบาลในงานวิจัยนี้พบว่าหญิงตั้งครรภ์ทั้งหมดกลับมา อยู่ในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ปกติ

References

Medthai. (2564). เบาหวานขณะตั้งครรภ์ : การรักษาโรคเบาหวานในหญิงตั้งครรภ์.Retrieved from shorturl.asia/QY4em โควิบูลย์ชัย, ก. (2560). การพัฒนาระบบคัดกรองโรคเบาหวานในหญิงตั้งครรภ์ในคลินิกฝากครรภ์ใน อําเภอชานุมาน จังหวัด อํานาจเจริญ. Retrieved from สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดอํานาจเจริญ สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงสาธารณสุข:
ประเสริฐเจริญสุข, ว. (2542). เบาหวานระหว่างตั้งครรภ์. ศรีนครินทร์เวชสาร, 14(1), 8.
โรจนานุกูลพงศ์, ส. (2553). การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์. Retrieved from กลุ่มการพยาบาล
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 5 นครราชสีมา กรมอนามัย: ศรีสวัสดิ์,ก.,&สขีาว,อ.(2557).การดูแลหญิงที่เป็นโรคเบาหวานขณะตงั้ครรภ(ManagementforGestationalDiabetes
Mellitus). วารสารพยาบาลทหารบก (Journal of The Royal Thai Army Nurses), 15(2), 10. สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติ สําาหรับโรคเบาหวาน 2560 : Clinical Practice
Guideline for Diabetes 2017 เบาหวานในหญิงมีครรภ์
Published
2022-01-31