โลกทัศนเ์กี่ยวกบัการอยู่ร่วมกันท่ามกลางสังคมพหวุัฒนธรรมสามจงัหวัดชายแดนใต้ ในรวมบทสารคดี ของชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์

  • สุนิฐา กําเนิดทอง คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชครินทร์
  • กีรติกานต์ บุญฤทธิ์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชครินทร์
Keywords: โลกทัศน์, สารคดี, สังคมพหุวัฒนธรรมชายแดนใต้

Abstract

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาโลกทัศน์เกี่ยวกับการอยู่ร่วมกันท่ามกลางสังคมพหุวัฒนธรรม สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในรวมบทสารคดี ของชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์ ซึ่งคัดสรรจากผลงาน ในช่วงปี พ.ศ.2553-2563 เพื่อให้เข้าถึงคุณค่า และความหมายของสารคดี อันเชื่อมโยงกับบริบททางสังคมวัฒนธรรม ในห้วงเวลาที่เกิดเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ สามจังหวัดชายแดนใต้

ผลการศึกษาพบว่า ชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์ มุ่งเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการดํารงชีวิตในสังคมพหุวัฒนธรรมสามจังหวัด ชายแดนใต้ จากทัศนะของผู้คนในพื้นที่ ซึ่งครอบคลุมเนื้อหา 3 ประเด็น คือ 1) พัฒนาการของกลุ่มชาติพันธุ์และรัฐโบราณ จนถึงการก้าวสู่โลกสมัยใหม่ โดยเสนอพัฒนาการของกลุ่มชาติพันธุ์ตั้งแต่ 40,000 ปี ก่อนศริสต์ศักราช การก่อตัวของรัฐ โบราณบนดินแดนแหลมมลายู การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบในยุคล่าอาณานิคม จนกระทั่งประกาศอิสรภาพและเร่งพัฒนา ประเทศตามวิถีโลกยุคใหม่ 2) พหุวัฒนธรรมสานสัมพันธ์การอยู่ร่วมกัน สารคดีแสดงให้เห็นว่าผู้คนต่างชาติพันธุ์ล้วน มีรากฐานทางวัฒนธรรมพราหมณ์-ฮินดู ต่อมาจึงเกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมกับชาติอาหรับ เปอร์เซีย จีน และชาติ ตะวันตกในภายหลัง จนกลายเป็นสังคมพหุวัฒนธรรมในปัจจุบัน และ 3) วิถีชีวิตและการปฏิสัมพันธ์ของผู้คนต่างวัฒนธรรม สารคดีสื่อให้เห็นถึงปฏิสัมพันธ์และมิตรภาพของผู้คนในพื้นที่ที่อยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูลถ้อยทีถ้อยอาศัยและเคารพในวิถีชวีิต และวัฒนธรรมที่ต่างกัน จึงพบว่า โลกทัศน์เกี่ยวกับการอยู่ร่วมกันท่ามกลางสังคมพหุวัฒนธรรมสามจังหวัดชายแดนใต้ สื่อให้ เห็นว่าผู้แต่งยังคงเชื่อมั่นว่า แม้จะมีกลุ่มผู้ไม่หวังดีพยายามสร้างความแตกแยกระหว่างผู้คนต่างศาสนาและวัฒนธรรม แต่ไม่อาจทําลายสายสัมพันธ์ของผู้คนในพื้นที่ทมี่ีรากฐานทางวัฒนธรรมเดียวกันให้ขาดสะบั้นลงได้สายสัมพันธ์ของผู้คนยังคง สะท้อนผ่านวิถีชีวิต และศิลปวัฒนธรรมทุกประเภท นอกจากนี้ผู้แต่งได้ฝากความหวังไว้กับ “ภูมิบุตร” เป็นสื่อกลางในการสาน สัมพนั ธ์ สร้างความเข้าใจความแตกต่างในวิถีชีวิต ธํารงวัฒนธรรมในพื้นที่ และนําองค์ความรู้และประสบการณ์มาถ่ายทอดให้แก่คน ในพื้นที่ เพื่อพัฒนาคุณชีวิตและเศรษฐกิจ ซึ่งผู้แต่งเชื่อมั่นว่าจะนําไปสู่การอยู่ร่วมกันท่ามกลางสังคมพหุวัฒนธรรมได้อย่างสันติสุข

References

กรกฎ ทองขะโชค. (2562). บทความพิเศษ : การอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมจังหวัดชายแดนภาคใต้. สืบค้นเมื่อวันที่
10 สิงหาคม, 2564, จาก https://www.matichon.co.th/article/news_1326494.
กรมการข้าว. (2549). ข้าว-แม่โพสพ. สํานักวิจัยและพัฒนาข้าว : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
เกศินี จุฑาวิจิตร. (2552). การเขียนสร้างสรรค์ทางสื่อสิ่งพิมพ์: idea ดี ๆ ไม่มีวันหมด. นครปฐม : เพชรเกษมการพิมพ์. คณะกรรมการจัดทําหนังสือที่ระลึกและจดหมายเหตุพระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬา
โลกมหาราช. (2554). ตําราช้าง ฉบับรัชกาลที่ 1. กรุงเทพฯ : รุ่งศิลป์การพิมพ์.
ครองชัย หัตถา. (2552). ประวัติศาสตร์ปัตตานี : สมัยอาณาจักรโบราณถึงการปกครอง 7 หัวเมือง. พิมพ์ครั้งที่ 2.
กรุงเทพฯ : สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โคทม อารียา. (2548). การใช้สันติวิธีเพื่อแก้ไขความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้.ในสันติวิธีจากมุมมองศาสนา.
นครปฐม : คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2563). กรณีเจ้าแขกเจ็ดหัวเมือง การเริ่มต้นความจริงเกี่ยวกับปัตตานีด้วยประวัติศาสตร์
แห่งการลวง. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564. จาก https://www.silpa-mag.com/history/article_7276. ชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์. (2551ก). เกาะติดวิกฤตไฟใต้. กรุงเทพฯ : หัวใจเดียว.
________. (2551ข). ใต้ความทรงจํา. กรุงเทพฯ : หัวใจเดียว.
________. (2564). ย่องไปชายแดนใต้. นราธิวาส : หัวใจเดียวกัน สายใยวัฒนธรรม.
ปิยะ กิจถาวร. (2555). มิติวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์และภาพอนาคตคืนสู่สันติจังหวัดชายแดนภาคใต้. กรุงเทพฯ กระทรวงวัฒนธรรม.
ปิยดา ชลวร. 2563. ประวัติศาสตร์ที่ถูกลืม : ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ในยุคเจ็ดหัวเมือง. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัทธ์ธีรา นาคอุไรรัตน์. (2547). อ่าน (ใหม่) เรื่องสั้นว่าด้วย “การอยู่ร่วมกัน” ในสังคมพหุวัฒนธรรมชายแดนใต้ในรอบทศวรรษ แห่งความรุนแรง (พ.ศ.2547-2557)” (ตอนจบ). วารสารรูสมิแล, 35(4), 47-59.
พิษณุ ไชยโรจน์ (2554). ทรรศนะต่อปัญหาความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้จากรวมเรื่องสั้นชุด “แขกในบ้าน ตัวเอง”. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พิเชษฐ์ แสงทอง. (2555). เรื่องสั้นสะท้อนปัญหาไทยมุสลิม จังหวัดชายแดนใต้. วารสารรูสะมิแล, 33(2), 43-46. รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2541). 25 ปี 14 ตุลา มองผ่านวรรณกรรมเพื่อชีวิต ภาพโดยรวมของกวีนิพนธ์เพื่อชีวิต. กรุงเทพฯ :
คณะกรรมการโครงการ 25 ปี 14 ตุลา.
วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. (2556). ฟื้นพลังความหลากหลายทางวัฒนธรรมในสังคมสยาม. กรุงเทพฯ : มูลนิธิเล็ก-ประไพ
วิริยะพันธ.ุ์
วิมลมาศ ปฤชากุล. (2559). “บ้านที่หายไปของความรัก” กวีนิพนธ์ว่าด้วยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและชายแดนใต้ใน
สถานการณ์รุนแรง”. วารสารสงขลานครินทร์, 22(3), 205-123.
สุจิตต์ วงศ์เทศ. (2547). รัฐปัตตานีใน "ศรีวิชัย" เก่าแก่กว่ารัฐสุโขทัยในประวัติศาสตร์ : ประวัติศาสตร์ “ปกปิด”
ของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : มติชน.
Published
2022-01-31