การศึกษาการรับมือกับช้างป่าบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรม กรณีศึกษา: ตําบลท่าตะเกียบ อําเภอท่าตะเกียบจังหวดัฉะเชิงเทรา

  • นัสศิยานันท์ จานนอก มหาวิทยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
  • รัฐชาติ ทัศนัย มหาวิทยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
Keywords: แนวทางการรับมือ, ช้างป่าบุกรุก, อําเภอท่าตะเกียบ

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษา กฎหมาย ระเบียบ นโยบาย และแนวทางปฏิบัติในการแก้ปัญหาช้างป่าบุกรุก พื้นที่เกษตรกรรมตําบลท่าตะเกียบอําเภอท่าตะเกียบจังหวัดฉะเชิงเทรา2)เพื่อศึกษาลักษณะการรับมือและปัจจยัที่ส่งผล ต่อการรับมือกับช้างป่าของเกษตรกรรม 3) เพื่อศึกษาแนวทางในการรับมือกับช้างป่าบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรม โดยเก็บรวบรวม ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 8 คนได้แก่ ตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ ตัวแทนจากเจ้าหน้าที่ท้องที่ และตัวแทนจาก เกษตรกรในพื้นที่ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการใช้แบบสัมภาษณ์มีโครงสร้าง ผลการวิจัยปรากฏว่า 1) กฎหมาย ระเบียบ นโยบายต่างๆ ส่งผลต่อการรับมือกับปัญหาช้างป่าออกมาบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมเป็นอย่างมาก เนื่องจากกฎหมาย ระเบียบ ต่างๆเอื้อต่อช้างป่าคุ้มครองช้างป่ามากกว่าคนหรือเกษตรกร อีกทั้งชาวบ้านส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ในด้านของกฎหมาย ในส่วนของเจ้าหน้าที่นั้นรู้ในส่วนของกฎหมายรู้ว่าจะต้องรับมืออย่างไร ส่วนทางด้านการเยียวยาเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ จากช้างป่าบุกรุกจะมีมาตรการการเยียวยาตามความเสียหายของแต่ล่ะพื้นที่ 2) ลักษณะการรับมือในปัจจุบันส่วนใหญ่ เกษตรกรรับมือกันเองตามไร่ตามพื้นที่ของตนเองโดยจะมีการออกไปเฝ้าระวังช้างป่าไม่ให้ลงมาบุกรุกพื้นที่เกษตรของตนใน เวลากลางคืนไปนอนเฝ้าพืชผลทางการเกษตรของตนซึ่งในการไปเฝ้าระวังมีความเสี่ยงมากความปลอดภัยน้ อยจึงทําให้ผู้เฝ้า ระวังต้องระมัดระวังตนเองสูง ดังนั้นลักษณะการรับมือจึงส่งผลต่อการรับมือกับช้างป่าบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมเป็นอย่างมาก 3) แนวทางในการรับมือในระดับบุคคลทั่วไป ระดับหน่วยงานระดับท้องถิ่น และระดับเจ้าหน้าที่ การรับมือของชาวบ้านจะเปน็ การช่วยเหลือตัวเอง ดูแลผลผลิตของตัวเองโดยการศึกษาและสังเกตพฤติกรรมของช้างเอง ใช้ความรู้เท่าที่มีอยู่ในการเฝ้าระวัง และช่วยเหลือกันเองในพื้นที่ใกล้เคียง บางคนมีการนําสัตว์เลี้ยงเข้าไปช่วยในการเฝ้าระวัง ส่วนเจ้าหน้าที่ทําได้เพียงการติดตาม ช้างและช่วยผลักดันให้ช้างกลับไปสู่ป่าตามที่ชาวบ้านได้แจ้ง แต่ไม่สามารถที่จะช่วยเหลือทุกคนได้ในเวลาที่รวดเร็ว เนื่องจาก จํานวนเจ้าหน้าที่มีน้อย และเขตพื้นที่ที่ได้รับผิดชอบนั้นมีจํานวนมากกว่าจํานวนเจ้าหน้าที่ รวมไปถึงการที่ช้างป่ามีจํานวนมาก ขึ้นเจ้าหน้าที่จึงไม่สามารถเข้าช่วยเหลือชาวบ้านได้ทันเวลา ข้อเสนอแนะงานวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเฉพาะพื้นที่ตําบลท่า ตะเกียบอําเภอท่าตะเกียบจังหวัดฉะเชิงเทราอาจจะไม่ครอบคลุมครั้งต่อไปควรทําที่ที่ได้รับรับผลกระทบที่อื่นเพื่อให้ไดข้้อ แตกต่างอื่นๆระหว่างงานวิจัย

References

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2560). กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กับการบริหาร
ทรัพยากรป่าไม้.
ชนัดดา ณัฐวุฒิ. (2563). การจัดการองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในเขตรักษาพันธุ์สัตว์
ป่าดงใหญ่ จังหวัดบุรีรัมย์.
ภูริพัฒน แกวตาธนวัฒนา.(2563). แนวทางการแกปญหาความขัดแยงระหวางคนกับช้างปา กรณีศึกษา : ตําบลพวา
อําเภอแกงหางแมว จังหวัดจันทบุรี,วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี [ISSN 2697-5971(Print)] [ISSN 2672-9237 (Online)] (114).
สุรันต์ วรลักษณ์. (2560). การเพิ่มจํานวนของช้างป่า, ไทยรัฐฉบับพิมพ์. (2560).[ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก
https://www.thairath.co.th/news/local/868452
ที่ทําการปกครองอําเภอท่าตะเกียบ จังหวัดฉะเชิงเทรา, แผนพัฒนาอําเภอท่าตะเกียบ 4 ปี (2561 – 2564),
(กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย, 2560). [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก http://www.chachoengsao.go.th วิชัย เทียนน้อย,อํานาจ เจริญศิลป์,เกษม จันทร์แก้ว (ม.ป.ป.). ความหมายการอนุรักษ์ [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก
http://www.krajae.go.th.pdf.
อติราช เกิดทอง. (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการลดปัญหาช้างป่าบุกรุกทําลายพื้นที่เกษตร ตําบลทับช้าง อําเภอ
สอยดาว จังหวัดจันทบุรี, วารสารวิจัยรําไพพรรณี ปีที่ 14 ฉบับที่ 1 เดือนมกราคม - เมษายน 2563 (33). อาชว์ เตาลานนท์. (2554). ทฤษฎีการทําการเกษตร. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก
http://modernagri.blogspot.com/2011/07/blog-post.html.
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไป. (2563). ป่ารอยต่อ 5 จังหวัด ภาคตะวันออกเขตพื้นที่รักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน.
(2563). [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://www.dnp.go.th/wildlife_it/n_web/menu_map/page_ALN.php.
Published
2022-01-31