การตรวจหาแบคทีเรียก่อโรคที่ปนเปื้อนในสลัดพร้อมรับประทานในพื้นที่กรุงเทพมหานครและ จังหวัดนนทบุรี

  • วชิราพรรณ มุสิกา ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหิดล
  • ชนม์ชนก เมืองนาโพธิ์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหิดล
  • อรษา สุตเธียรกุล ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหิดล
  • เฟื่องฟ้า อุตรารัชต์กิจ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหิดล
Keywords: แบคทีเรียก่อโรค, สลัดพร้อมรับประทาน, Salmonella, Staphylococcus aureus, Escherichia coli

Abstract

การบริโภคอาหารที่มีแบคทีเรียปนเปื้อนเป็นสาเหตุสําคัญของโรคอุจจาระร่วงในประเทศไทย Salmonella spp., Staphylococcus aureus และ Escherichia coli เป็นแบคทีเรียก่อโรคซึ่งเป็นสาเหตุสําคัญของโรคที่มีอาหารและนํ้าเป็นสื่อ การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรค ได้แก่ Salmonella spp. และ S. aureus และเชื้อชี้วัดความเสี่ยงต่อสุขภาพที่สําคัญคือ E. coli เก็บตัวอย่างสลัดพร้อมบริโภค จํานวน 125 ตัวอย่าง จากร้านริมบาทวิถี ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและจังหวัดนนทบุรีในระหว่างเดือนมกราคมถึงมีนาคมพ.ศ.2564โดยเก็บตัวอย่างสลัดพร้อมบรโิภค สองประเภทคือ สลัดรวม (n=60) และสลัดโรล (n=65) ตรวจหาเชื้อที่ปนเปื้อนด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเชื้อแบบดั้งเดิม ผลการศึกษา พบการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella spp., S. aureus และ E. coli ในตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 13.6 (17/125), 60.8 (76/125) และร้อยละ 56.0 (70/125) ตามลําดับ พบการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella spp. (ร้อยละ 15.4, 10/65), S. aureus (ร้อยละ 63.1, 41/65) และ E. coli (ร้อยละ 61.5, 40/65) ในตัวอย่างสลัดโรลในอัตราสูง ซึ่งไม่แตกต่างกับการปนเปื้อนที่พบใน สลัดรวมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ ผลการศึกษาพบว่าการปนเปื้อนเชื้อ S. aureus ในตัวอย่างสลัดพร้อมบริโภคที่เก็บจากร้าน ริมบาทวิถีในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี (80%, 28/35) มีอัตราการปนเปื้อนสูงกว่าอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p<0.05) ขณะที่การ ปนเปื้อนเชื้อ E. coli ในตัวอย่างที่เก็บจากริมบาทวิถีในพื้นที่กรุงเทพมหานคร (63.3%, 57/90) มีอัตราการปนเปื้อนสูงกว่าอย่างมี นัยสําคัญทางสถิติ (p<0.05) การศึกษานี้แสดงให้เห็นได้ชัดว่าสลัดพร้อมบริโภคที่จําหน่ายริมบาทวิถีมีการปนเปื้อนด้วยเชื้อก่อโรค สําคัญ ตัวบ่งชี้ความเสี่ยงของสุขภาพคือ E.coli และแบคทีเรียก่อโรคที่สําคัญ คือ S. aureus และ Salmonella spp. ข้อมูลความ เสี่ยงของสลัดพร้อมบริโภคจากการศึกษานี้เป็นสัญญาณเตือนให้มีมาตรการควบคุมและปรับปรุงสุขอนามัยของอาหารริมบาทวิถี ให้ปลอดภัยสําหรับผู้บริโภค และลดการเกิดโรคที่มีอาหารและนํ้าเป็นสื่อ

References

Abakari, G., Cobbina, S., and Yeleliere, E. (2018). Microbial quality of ready-to-eat vegetable salads vended in the central business district of Tamale, Ghana. International Journal of Food Contamination, 5(1), 3. doi.org/10.1186/s40550-018-0065-2
Abong, B., Momba, M., and Mwambakana, J. (2008). Prevalence and antimicrobial susceptibility of Escherichia coli o157:H7 in vegetables sold in the amathole district, eastern cape province of South Africa. Journal of Food Protection, 71(4), 816–819. https://doi.org/10.4315/0362-028X-71.4.816
Akoachere, J., Tatsinkou, B., and Nkengfack, J. (2018). Bacterial and parasitic contaminants of salad vegetables sold in markets in Fako Division, Cameroon and evaluation of hygiene and handling practices of vendors. BMC Research Notes, 11(1), 100. https://doi.org/10.1186/s13104-018-3175-2
Ali, Y. , Islam, A., Muzahid, N., Sikder, M., Hossain, M., and Marzan, L. (2017). Characterization, prevalence and antibiogram study of Staphylococcus aureus in poultry. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 7(3), 253–256. https://doi.org/10.1016/j.apjtb.2016.12.001
Ananchaipattana, C. , Hosotani, Y. , Kawasaki, S. , Pongsawat, S. , Latiful, B. M. , Isobe, S. , and Inatsu, Y. ( 2012) . Prevalence of foodborne pathogens in retailed foods in Thailand. Foodborne Pathogens and Disease, 9(9), 835-840. doi:10.1089/fpd.2012.1169
Argudín, M., Mendoza, M., and Rodicio, M. (2010). Food poisoning and Staphylococcus aureus enterotoxins. Toxins, 2(7), 1751–1773. https://doi.org/10.3390/toxins2071751
Balali, G., Yar, D., Dela, V., and Kusi, P. (2020). Microbial contamination, an increasing threat to the consumption of fresh fruits and vegetables in today’s world. International Journal of Microbiology, 1–13. https://doi.org/10.1155/2020/3029295
Bari, L., and Yeasmin, S. (2021). Microbes culture methods. Reference Module in Biomedical Sciences Elsevier, https://doi.org/10.1016/B978-0-12-818731-9.00128-2
Cruz, M., Leite, Y., Marques, J., Pavelquesi, S., Oliveira, L., Silva, I., and Orsi, D. (2019). Microbiological quality of minimally processed vegetables commercialized in Brasilia, DF, Brazil. Food Science and Technology, 39 (suppl 2), 498-503. doi:10.1590/fst.16018
Ellis, S., Crossman, L., McGrath, C., Chattaway, M., Hölken, J., and Brett, B. (2020). Identification and characterization of enteroaggregative Escherichia coli subtypes associated with human disease. Scientific Reports, 10(1), 7475. https://doi.org/10.1038/s41598-020-64424-3
Fang, T., Wei Q., Liao C., Hung M., and Wang T. (2003). Microbiological quality of 18 °C ready-to-eat food products sold in Taiwan. International Journal of Food Microbiology, 80(3), 241-250.
Food and Drug Administration. (2012). Foodborne Pathogenic Microorganisms and Natural Toxins. Second Edition, (87-91).
Kadariya, J., Smith, T., and Thapaliya, D. (2014). Staphylococcus aureus and Staphylococcal food-borne disease: An ongoing challenge in public health. BioMed Research International, 1–9. https://doi.org/10.1155/2014/827965
Khalil, I., Troeger, C., Blacker, B., Rao, P., Brown, A., and Atherly, D. (2018). Morbidity and mortality due to shigella and enterotoxigenic Escherichia coli diarrhoea: The Global Burden of Disease Study 1990–2016. The Lancet Infect Dis, 18(11), 1229–1240. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(18)30475-4
Kirk, M., Pires, M., Black, R., Caipo, M., Crump, A., Devleesschauwer, B., and Angulo, F. (2015). Correction: World health organization estimates of the global and regional disease burden of 22 foodborne bacterial, protozoal, and viral diseases, 2010: a data synthesis. PLOS Medicine, 12(12), e1001940. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001940
Koukkidis, G., Haigh, R., Allcock, N., Jordan, S., and Freestone, P. (2017). Salad leaf juices enhance salmonella growth, colonization of fresh produce, and virulence. Applied and Environmental Microbiology, 83(1). https://doi.org/10.1128/AEM.02416-16
Lertworapreecha, M., Sutthimusik, S., and Tontikapong, K. (2012). Antimicrobial resistance in Salmonella enterica isolated from pork, chicken, and vegetables in southern thailand.Jundishapur Journal of Microbiology, 6(1), 36–41. https://doi.org/10.5812/jjm.4312
Mir, S., Shah, M., Mir, M., Dar, B., Greiner, R., and Roohinejad, S. (2018). Microbiological contamination of ready- to-eat vegetable salads in developing countries and potential solutions in the supply chain to control microbial pathogens. Food Control, 85, 235–244. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2017.10.006
Mritunjay, S., and Kumar, V. (2017). A study on prevalence of microbial contamination on the surface of raw salad vegetables. 3 Biotech, 7(1), 13. https://doi.org/10.1007/s13205-016-0585-5
Oliveira, S., Tombini, L., and Tondo, E. ( 2018) . Foodborne outbreaks in Brazil associated with fruits and vegetables: 2008 through 2014. Food Quality and Safety,2(4):173–181.
Saifullah, S. (2018). Staphylococcus aureus prevalence in the fresh salad and vegetables of the Quetta city. Pure and Applied Biology,7(1). doi:10.19045/bspab.2018.70031
Seo, Y., Jang, J. and Moon, K. Microbial evaluation of minimally processed vegetables and sprouts produced in Seoul, Korea. Food Science and Biotechnology, 19, 1283–1288 (2010). https://doi.org/10.1007/s10068-010-0183-y
Stanaway, J., Parisi, A., Sarkar, K., Blacker, B., Reiner, R., Hay, S., and Nixon, M. (2019). The global burden of non- typhoidal Salmonella invasive disease: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet Infectious Diseases, 19(12), 1312–1324. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(19)30418-9
Sun, Y., Zhao, X., Xu, X., Ma, Y., Guan, H., Liang, H., and Wang, D. (2021). Monitoring of transfer and internalization of Escherichia coli from inoculated knives to fresh cut cucumbers (Cucumis sativus L.) using bioluminescence imaging. Scientific Reports, 11(1), 11425. https://doi.org/10.1038/s41598-021-90584-x
Tong, S., Davis, J., Eichenberger, E., Holland, L., and Fowler, G. Staphylococcus aureus infections: epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management. Clinical Microbiology Reviews, 2015;28 (3):603-661.
U.S. Food and Drug Administration. Bacteriological Analytical Manual (BAM). [cited 28 Novemver 2021] Available from https://www.fda.gov/food/laboratory-methods-food/bacteriological-analytical-manual-bam#TOC Vestrheim, D., Lange, H., Nygard, K., Borgen, K., Wester, A., Kvarme, M., and Vold, L. (2016). Are ready-to-eat salads ready to eat? An outbreak of Salmonella Coeln linked to imported, mixed, pre-washed and bagged salad, Norway, November 2013. Epidemiology and Infection, 144(8), 1756–1760.
https://doi.org/10.1017/S0950268815002769
Waturangi, D., Hudiono, F., and Aliwarga, E. (2019). Prevalence of pathogenic Escherichia coli from salad vegetable and fruits sold in Jakarta. BMC Research Notes, 12(1), 247. https://doi.org/10.1186/s13104- 019-4284-2
Word Health Organization. E. coli. [cited 1 August 2021] Available https://www.who.int/news-room/fact- sheets/detail/e-coli
World health organization. WHO’s first ever global estimates of foodborne diseases find children under 5 account for almost one third of deaths. [cited 2 August 2 0 2 1 ] Available from https://www.who.int/news/item/03-12-2015-who-s-first-ever-global-estimates-of-foodborne-diseases- find-children-under-5-account-for-almost-one-third-of-deaths
Xing, X., Li, G., Zhang, W., Wang, X., Xia, X., Yang, B., and Meng, J. (2014). Prevalence, antimicrobial susceptibility, and enterotoxin gene detection of Staphylococcus aureus isolates in ready-to-eat foods in Shaanxi, People's Republic of China. Journal of Food Protection, 77(2), 331-334. doi:10.4315/0362-028X.JFP-13- 301
Published
2022-01-31