การเปลี่ยนแปลงระดับความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด ความดันโลหิต ชีพจรและอัตราการ หายใจของบุคลากรทางการแพทย์อายุระหว่าง 40-60 ปี ที่สวมหน้ากากอนามัยขณะปฏิบัติงาน

  • จีระศักดิ์ ทองเชื้อ สํานักวิชาเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
  • กานต์ วงศ์ศุภสวัสดิ์ สํานักวิชาเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
Keywords: หน้ากากN95, หน้ากากสวมผ่าตัด, หน้ากากผ้า, ความอมิ่ตัวของออกซิเจนในเลือด, ความดันโลหติ, อัตราการหายใจ, ชีพจร

Abstract

การระบาดของไวรัสCOVID-19 ทําให้บุคลากรทางการแพทย์ต้องตกอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการติดเชื้อ การสวมหน้ากาก อนามัยอย่างต่อเนื่องขณะปฏิบัติงานจึงเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ อย่างไรก็ดีผลกระทบต่อร่างกายขณะสวมหน้ากากอนามัยเป็น เวลานานยังมีการศึกษาอย่างจํากัด การศึกษานี้มุ่งที่จะศึกษาผลกระทบทางสรีรวิทยาของการสวมหน้ากากอนามัยเป็นเวลา นานเพื่อเป็นข้อมูลในการวางแผนเลือกใช้หน้ากากอนามัยให้เหมาะสม ระเบียบวิธีวิจัย อาสาสมัครบุคลากรทางการแพทย์ที่ สุขภาพดี 30 ราย ได้รับหน้ากากอนามัยคนละ 4 ชนิดได้แก่ หน้ากาก N95 หน้ากากชนิดสวมผ่าตัด หน้ากากผ้าที่สามารถกัน น้ําและแบคทีเรียได้และหน้ากากผ้าที่ป้องกันPM2.5และกันน้ําได้ ตรวจวัดความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด ความดันโลหิต ชีพจรและอัตราการหายใจก่อนสวมหน้ากาก จากนั้นให้อาสาสมัครสวมหน้ากากแล้วปฎิบัติงานและตรวจวัดความอิ่มตัวของ ออกซิเจนในเลือด ความดันโลหิต ชีพจรและอัตราการหายใจขณะที่ยังสวมหน้ากากในช่วงเวลานาทีที่ 60 120 180 และ 240 ทําเช่นนี้จนสวมหน้ากากครบ 4 ชนิด นําข้อมูลความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด ความดันโลหิต ชีพจรและอัตราการหายใจที่ วัดได้มาหาค่าเฉลี่ยเปรียบเทียบระหว่างแต่ละช่วงเวลาของหน้ากากชนิดเดียวกันและเปรียบเทียบระหว่างหน้ากากต่างชนิดกัน ในช่วงเวลาเดียวกัน ผลการศึกษา บุคลากรทางการแพทย์ 30 ราย เป็นเพศหญิง 27 ราย(90%) อายุเฉลี่ย 46 ปี ดัชนีมวลกาย เฉลี่ย 24.59 พบว่าค่าเฉลี่ยอัตราการหายใจของหน้ากากทุกชนิด ระหว่างก่อนสวมหน้ากากแตกต่างจากนาทีที่ 60 120 180 และนาทีที่ 240 อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติและค่าเฉลี่ยอัตราการหายใจของหน้ากาก N95 แตกต่างกับหน้ากากชนิดอื่นใน ช่วงเวลานาทีที่ 60และ240 อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ ส่วนของความอิ่มตัวของออกซิเจน ความดันโลหิตและชีพจรระหว่าง ก่อนกับหลังสวมหน้ากากในช่วงเวลาต่างกันของหน้ากากชนิดเดียวกัน ไม่แตกต่างกัน เมื่อเปรียบเทียบระหว่างชนิดของ หน้ากากในเวลาเดียวกัน พบว่าหน้ากาก N95มีค่าเฉลี่ยของความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดต่างจากหน้ากากอื่นในช่วงนาทีที่ 180 และมีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตแตกต่างกับหน้ากากอื่นในช่วงนาทีที่ 60 อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ สรุป การสวมหน้า หน้ากากทั้ง 4 ชนิด ขณะปฏิบัติงานของบุคลากรทางการแพทย์ ทําให้ค่าเฉลี่ยอัตราการหายใจเพิ่มขึ้นจากก่อนสวมหน้ากาก อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ การสวมหน้ากาก N95 ทําให้มีค่าเฉลี่ยอัตราการหายใจสูงกว่าการสวมหน้ากากชนิดอื่นในช่วงเวลา เดียวกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ ส่วนค่าเฉลี่ยความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด ความดันโลหิตและชีพจร ไม่มีความแตกต่าง กันเมื่อเปรียบเทียบหน้ากากชนิดเดียวกันในแต่ละช่วงเวลา หากเปรียบเทียบระหว่างชนิดของหน้ากากพบว่าหน้ากาก N95 มีค่าเฉลี่ยความอิ่มตัวออกซิเจนในเลือดแตกต่างกับหน้ากากชนิดอื่นในช่วงนาทีที่ 180และความดันโลหิตแตกต่างกับหน้ากาก ชนิดอื่นในช่วงนาทีที่ 60 จึงแนะนําว่าหน้ากาก N95 ไม่ควรสวมติดต่อกันเกิน 60 นาที ส่วนหน้ากากชนิดอื่นๆสามารถสวม ต่อเนื่องได้นานถึง 240 นาที

References

(2021). Retrieved from https://www.zoll.com/-/media/uploadedfiles/public_site/products/x_series/9656- 0235-05xseriesspecsheeta4english-pdf.ashx
Fikenzer, S., Uhe, T., Lavall, D., Rudolph, U., Falz, R., Busse, M., . . . Laufs, U. (2020). Effects of surgical and FFP2/N95 face masks on cardiopulmonary exercise capacity. Clinical research in cardiology : official journal of the German Cardiac Society. doi:10.1007/s00392-020-01704-y
Kim, J.-H., Benson, S. M., & Roberge, R. J. (2013). Pulmonary and heart rate responses to wearing N95 filtering facepiece respirators. AJIC: American Journal of Infection Control, 41(1), 24-27. doi:10.1016/j.ajic.2012.02.037
Li, Y., Tokura, H., Guo, Y. P., Wong, A. S. W., Wong, T., Chung, J., & Newton, E. (2005). Effects of wearing N95 and surgical facemasks on heart rate, thermal stress and subjective sensations. International Archives of Occupational & Environmental Health, 78(6), 501-509. doi:10.1007/s00420-004-0584-4
Marigold, O., Castillo, E. M., Sloane, C., Brennan, J., Coyne, C. J., Swift, S., & Vilke, G. M. (2020). Further study on the physiological effects of an alternative spit mask. Journal of Forensic and Legal Medicine, 72. doi:10.1016/j.jflm.2020.101945
Person, E., Lemercier, C., Royer, A., & Reychler, G. (2018). [Effect of a surgical mask on six minute walking distance]. Revue des maladies respiratoires, 35(3), 264-268. doi:10.1016/j.rmr.2017.01.010
Rebmann, T., Carrico, R., & Wang, J. (2013). Physiologic and other effects and compliance with long-term respirator use among medical intensive care unit nurses. AJIC: American Journal of Infection Control, 41(12), 1218-1223. doi:10.1016/j.ajic.2013.02.017
Roberge, R. J., Kim, J.-H., & Powell, J. B. (2014). N95 respirator use during advanced pregnancy. AJIC: American Journal of Infection Control, 42(10), 1097-1100. doi:10.1016/j.ajic.2014.06.025
Tong, P. S. Y., Kale, A. S., Ng, K., Loke, A. P., Choolani, M. A., Lim, C. L., . . . Yong, E.-L. (2016). Erratum to: Respiratory consequences of N95-type Mask usage in pregnant healthcare workers—a controlled clinical study. doi:10.1186/s13756-016-0125-4
Published
2022-01-31